Kat Mülkiyeti Yönetim Planında Evcil Hayvan Yasağı

🏢 Kat Mülkiyeti ve Yönetim Planı Nedir?

Kat mülkiyeti rejimi, apartman gibi çok katlı yapılarda, bireysel bağımsız bölümlerin yanı sıra ortak alanların kullanımı ve yönetimi ile ilgili hukuki düzenlemeleri kapsar. Bu rejimde kat maliklerinin iradesini yansıtan en önemli belgelerden biri yönetim planıdır.

Yönetim planı, Kat Mülkiyeti Kanunu’nda (KMK) m.28 (klasik yapılar için) ve m.70 (toplu yapılar için) maddelerinde düzenlenir. Ancak bu planın tanımı kanunda açıkça yer almaz. Genel anlamıyla yönetim planı; kat maliklerinin ortak alanlar üzerindeki hak ve yükümlülüklerini, giderlerin paylaşım usullerini, yönetim tarzını ve yönetici seçim süreçlerini düzenleyen bağlayıcı bir belgedir.

🐕 Yönetim Planında Evcil Hayvan Yasağı ve Hukuki Geçerliliği

📘 A. Kat Mülkiyeti Kanunu Açısından İnceleme

KMK m.28/I/c.2, yönetim planını “sözleşme hükmünde” sayar. Ancak bu hüküm, uygulamada çok tartışılmıştır. Çünkü planlar çoğunlukla yüklenici tarafından tek taraflı şekilde ve kat maliklerinin görüşü alınmadan hazırlanır. Bu da sözleşme niteliğini tartışmalı hale getirir.

Ayrıca KMK m.18, kat maliklerine “birbirini rahatsız etmeme” borcu yükler. Bu madde genellikle evcil hayvanlara ilişkin şikayetlerde dayanak gösterilir. Ancak sırf rahatsızlık ihtimali nedeniyle genel bir hayvan yasağı getirilmesi, hak ve özgürlükler açısından yeniden değerlendirilmelidir.

⚖️ B. Türk Borçlar Kanunu’nun 27. Maddesi Kapsamında

Türk Borçlar Kanunu (TBK) m.27 açıkça belirtir: “Kamu düzenine, ahlaka, kişilik haklarına aykırı sözleşmeler geçersizdir.” Yönetim planları da sözleşme niteliğinde görüldüğünden, bu maddeye aykırı düzenlemeler hükümsüz sayılır. Yani, kişilik haklarını zedeleyen bir evcil hayvan yasağı geçersiz olabilir.

🐾 C. Hayvan Hakları ve Uluslararası Sözleşmeler Açısından Değerlendirme

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun 4. maddesi, tüm hayvanların yaşama hakkına sahip olduğunu düzenler. Aynı kanunun 3. maddesi, “evcil hayvan” ve “ev hayvanı” kavramlarını tanımlar. Bu tanıma göre, insanlar tarafından bakılan, eğitilen ve ev ortamına uyumlu hayvanlar ev hayvanı sayılır.

📌 Evde deve beslemek teknik olarak mümkün olsa da bu hayvan bir apartman yaşamına uygun değildir ve bu durum, hayvana karşı kötü muamele olarak değerlendirilebilir. Yani evde bakılabilirlik kriteri, hem komşuların huzuru hem de hayvanın sağlığı açısından önemlidir.

Ayrıca Avrupa Konseyi’nin Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Sözleşmesi, anayasa m.90 gereği iç hukukun parçasıdır ve bu sözleşme de ev hayvanlarının terk edilemeyeceğini, gereksiz acıya maruz bırakılamayacağını belirtir.

🧑‍⚖️ Yargıtay Kararları Işığında Evcil Hayvan Yasağı

📍 1. Yönetim Planında Yasak Yoksa Ne Olur?

Yargıtay kararlarına göre, yönetim planında açık bir evcil hayvan yasağı bulunmuyorsa, sadece rahatsızlık verip vermediği incelenir. Örneğin:

• Köpeğin havlaması

• Kedi ya da kuşların ortak alanlara dışkı bırakması

• Tasma kullanılmadan dolaştırılması

Bu tür eylemler varsa, komşuların beyanları doğrultusunda hayvanın uzaklaştırılmasına karar verilebilir. Ancak çevreye rahatsızlık vermeyen hayvanlar için davalar genellikle reddedilir.

🚫 2. Yönetim Planında Yasak Açıkça Varsa Ne Olur?

Yönetim planında “kedi, köpek beslenemez” gibi bir ibare varsa, Yargıtay çoğunlukla bu yasağın uygulanmasını savunur. Çevreye zarar verilmese bile, planın bağlayıcılığı esas alınır.

Ancak bu uygulama, örneğin japon balığı gibi hiçbir şekilde çevreye zarar vermeyen hayvanlar için bile geçerli olduğunda, bu durum hukuki orantısızlık ve hakkın kötüye kullanımı şeklinde değerlendirilebilir.

✅ Sonuç ve Değerlendirme

• Yönetim planındaki evcil hayvan yasağı, her ne kadar Kat Mülkiyeti Kanunu‘na göre bağlayıcı görünse de; Türk Borçlar Kanunu, Hayvanları Koruma Kanunu, Anayasa ve uluslararası sözleşmeler çerçevesinde temel haklara müdahale anlamına gelebilir.

• Bu nedenle, yönetim planındaki yasakların mutlak biçimde uygulanması değil, somut olay bazında değerlendirme yapılması daha hukuki ve hakkaniyete uygundur.

• Evcil hayvan sahibi bir kişi, hayvanı komşulara zarar vermediği sürece yaşam hakkı ve özel hayatına saygı ilkeleri doğrultusunda evinde hayvan besleyebilir.