Israrlı Takip Suçu Nedir?
Israrlı takip suçu, Türk Ceza Kanunu’nun 123/A maddesinde düzenlenmiş bir suç türüdür. Bu düzenleme ile özellikle kadına yönelik şiddetin önlenmesi ve mağdurun henüz zarar görmeden korunması amaçlanmıştır. Ancak suç, yalnızca kadınlara değil, herkese karşı işlenebilecek şekilde tanımlanmıştır.
TCK 123/A Maddesi Kapsamı
Bir kişinin, ısrarlı biçimde:
Fiziki olarak takip edilmesi,
İletişim araçları, bilişim sistemleri ya da üçüncü kişiler vasıtasıyla mağdurla temasa geçilmeye çalışılması,
mağdurun ciddi bir huzursuzluk yaşamasına veya kendisinin ya da yakınlarının güvenliğinden endişe duymasına neden oluyorsa, bu eylem ısrarlı takip suçu kapsamında değerlendirilir.
Israrlı Takip Suçunun Cezası
Temel hali için: 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası (TCK 123/A-1).
Nitelikli hallerde: 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası (TCK 123/A-2).
Nitelikli Hâller Nelerdir?
Suçun çocuğa, boşanılan veya ayrı yaşanılan eşe karşı işlenmesi,
Mağdurun ev, okul veya iş değiştirmeye zorlanması,
Uzaklaştırma kararı bulunan fail tarafından işlenmesi.
Israrlı Takip Suçunun Unsurları Nelerdir?
Israr kavramı, eylemlerin tekrarlı ve süreklilik arz eden şekilde yapılmasını ifade eder. Bir eylemin bir kez yapılması bu suçu oluşturmaz. En az iki kez tekrarlanması gerekir. Ancak her iki eylemin de aynı türde olması şart değildir; örneğin, bir mesaj gönderdikten sonra mağdurun karşısına çıkmak da “ısrar” unsuru kapsamında değerlendirilebilir.
Mağdurun Uyarısı Önemlidir
Mağdur, failin davranışlarından rahatsız olduğunu belirtmişse ve buna rağmen fail eylemlerine devam ediyorsa, ısrar unsuru kesin olarak oluşur.
Israrlı Takip Suçunda Şikâyet, Zamanaşımı ve Uzlaştırma
Suç şikâyete bağlıdır.
Şikâyet süresi: Fiil ve fail öğrenildikten sonra 6 ay.
Dava zamanaşımı: 8 yıl.
Uzlaştırma kapsamı dışında kalan suçlardan biridir.
Israrlı Takip Suçunda Eylem Türleri
1. Fiziki Takip
Mağdurun işine, evine, okuluna giderken ya da sosyal yaşamı sırasında ısrarla takip edilmesi bu kapsamda değerlendirilir. Failin görünür biçimde mağdurun karşısına çıkması, kapısında beklemesi veya varlığını hissettirmeye çalışması fiziki takip anlamına gelir.
2. Temas Kurmaya Çalışma
Bu temas üç farklı şekilde olabilir:
İletişim araçları ile: Telefonla aramak, mesaj atmak, e-posta göndermek vs.
Bilişim sistemleri ile: WhatsApp, Instagram, Facebook gibi sosyal medya platformları üzerinden mağdura mesaj ya da paylaşım göndermek.
Üçüncü kişiler aracılığıyla: Başkasını kullanarak mağdurla iletişim kurmaya çalışmak (örneğin, bir başkasına telefon ettirmek).
Suçun Oluşabilmesi İçin Aranan Şartlar
Failin eylemlerinin mağdur üzerinde ciddi bir huzursuzluk yaratması ya da güvenlik kaygısına neden olması gerekir. Bu etki yoksa fail cezalandırılamaz. Her olay kendi içinde değerlendirilir.
Örnek: Eski eşinin evinin önünde tekrar tekrar bekleyen ve mağdur eve gelince tartışan biri, mağdurda ciddi bir huzursuzluk oluşturmuş sayılır.
Israrlı Takip Suçu Zarar Suçudur
Bu suç, kişilerin huzur ve güvenliğine karşı işlenmiş bir zarar suçu olarak tanımlanır. Benzer bir suç olan kişilerin huzur ve sükununu bozma suçu ise tehlike suçu olarak düzenlenmiştir.
Israrlı Takip Suçu ve Yargıtay Kararları
📌 Eski Sevgilisini Rahatsız Etmenin Cezası
“Sanık, mağdureyi ısrarla takip edip evlenme teklif etmiş, mağdure defalarca reddetmiş olmasına rağmen bu eyleme devam etmiştir. Sanığın cinsel tacizden değil, TCK 123 kapsamında cezalandırılması gerekir.”
(Yargıtay 14. CD – Karar: 2015/9030)
📌 Bir Kez Mesaj ve Bir Kez Arama Suç Oluşturmaz
“Sanığın aynı gün içinde yalnızca bir mesaj atması ve bir kez araması, kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçunun ısrar unsurunu oluşturmaz.”
(Yargıtay 18. CD – Karar: 2019/12883)
Israrlı Takip Suçunda HAGB, Erteleme ve Adli Para Cezası
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) mümkündür.
Cezanın ertelenmesi de uygulanabilir.
Hapis cezası, gerekli koşullar oluştuğunda adli para cezasına çevrilebilir.
Görevli Mahkeme ve Yargılama Usulü
Görevli mahkeme: Asliye Ceza Mahkemesi.
Basit yargılama usulü, yalnızca temel şekil için geçerlidir (üst sınır 2 yıl). Nitelikli hâllerde genel yargılama yapılır.