📌 Mobbing (Psikolojik Taciz)
Günümüzde çalışma hayatının en önemli sorunlarından biri olan mobbing, yani psikolojik taciz, çalışan üzerinde sistematik ve kasıtlı baskı kurularak onu yıldırma, işten soğutma veya işten ayrılmaya zorlama davranışlarıdır.
Mobbing, yalnızca bireyin psikolojisini değil, aynı zamanda çalışma ortamının düzenini de olumsuz etkiler.
Bu yazıda, mobbing nedir, unsurları nelerdir, mobbinge uğrayan ne yapmalı, Yargıtay kararları ile bu kavramın nasıl yorumlandığını ele alacağız.
📌 Mobbing’in Unsurları Nelerdir?
Mobbing, tek seferlik bir davranıştan değil; sistematik ve sürekli olarak tekrarlanan fiillerden oluşur. Yargıtay kararlarında da belirtildiği gibi şu unsurların birlikte gerçekleşmesi gerekir:
✅ İşyerinde gerçekleşmiş olması,
✅ Süreklilik arz etmesi,
✅ Kasıtlı ve sistematik olması,
✅ Çalışanın onur, şeref ve saygınlığını zedelemesi.
📌 Mobbing Örnekleri Nelerdir?
Çalışanı sürekli eleştirmek, küçük düşürmek
Sosyal izolasyon; toplantılara çağırmamak, görmezden gelmek
Görev ve sorumlulukları dışında işler vermek veya iş vermemek
Hakaret, tehdit veya aşağılayıcı sözler
Çalışanın mesleki itibarını zedeleyecek davranışlarda bulunmak
Bu davranışların amacı, çoğunlukla çalışanı istifaya zorlamak veya yıldırmaktır.
📌 Yargıtay Kararlarıyla Mobbing
Yargıtay 22. Hukuk Dairesi, E.2014/24040, K.2015/18307 sayılı kararında:
“Mobbing’in, süreklilik gösteren ve sistematik şekilde yapılan davranışlarla ortaya çıktığını; tek bir olayın mobbing sayılmayacağını” belirtmiştir.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E.2016/10195, K.2018/16065 sayılı kararında:
“Çalışanın işyerinde sürekli dışlanması, görev verilmemesi ve aşağılanmasının psikolojik taciz oluşturduğu” sonucuna varmıştır.
Bu kararlar, mobbing iddiasının ispatı için delillerin ve süreklilik unsurunun önemine dikkat çeker.
📌 Mobbinge Uğrayan Ne Yapmalı?
✅ Delil toplamak: Tanık beyanları, yazışmalar, e-postalar, mesajlar.
✅ İşyerine şikâyet: İnsan kaynaklarına veya işverene resmi dilekçe ile başvuru.
✅ Alo 170 hattı: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın iletişim hattı.
✅ Hukuki süreç: İş Mahkemesi’nde manevi tazminat davası açılabilir.
Mobbinge uğrayan işçi, ayrıca haklı fesih ile iş sözleşmesini sonlandırabilir ve kıdem tazminatını talep edebilir.
📌 Mobbing Nedeniyle Manevi Tazminat
Çalışan, Türk Borçlar Kanunu m.58 ve Türk Medeni Kanunu m.24 kapsamında manevi tazminat talebinde bulunabilir.
Mahkemeler, çalışanın uğradığı psikolojik zarar, olayların ağırlığı ve sürekliliği gibi kriterlere göre tazminat miktarını belirler.
📌 Mobbing Davasında Deliller ve İspat Yükü
Mobbingi iddia eden işçi, bu durumu kesin ve inandırıcı delillerle ispatlamak zorundadır.
Yargıtay kararları, tanık ifadelerinin ve yazılı belgelerin delil niteliği taşıdığını açıkça kabul etmektedir.
📌 Sonuç
Mobbing (psikolojik taciz), çalışma hayatında ciddi psikolojik ve ekonomik sonuçlara yol açan bir davranış biçimidir.
Yargıtay kararları, mobbingin süreklilik, sistematiklik ve kasıt unsurlarını vurgulayarak, çalışanın korunmasını amaçlar.
Mobbinge uğrayanlar, delil toplayarak, işverene başvurarak ve gerekirse dava açarak haklarını aramalıdır.